Met een vrolijk en inspirerend slotevent vierden we het einde van de Biodiversity Challenge. Voor het eerst ging de challenge nationaal met deelnemers uit alle provincies en van alle onderwijsniveaus. “We hebben het met elkaar gedaan”, aldus Mieke de Wit, één van de organisatoren.
“Met al die instellingen, al die niveaus en al die waarnemers waren we bezig met één onderwerp”, gaat Mieke verder. “Die verbinding, die saamhorigheid. Daar zijn wij als organisatie zo trots op.”
Allereerst delen de aanwezigen hun eigen hoogtepunt van de challenge. Een greep uit de reacties: eigen soortenkennis uitgebreid, bewegen, alle scholen samen, ’s nachts op pad, hoeveel leven er is in onze schooltuin, de zweefvliegenexcursie, naar buiten, collega’s overtuigen, het spiegelelfje dat ik vond. Nog een hoogtepunt: Yuverta ontving minister Letschert van OCW, die samen met studenten op zoek ging naar soorten op het schoolplein van mbo Valkenburg.
Met verwondering en verhalen naar verandering
Keynotespeaker Rik van der Linden maakt natuurfilms met mensen in de hoofdrol. Hij brengt de verwonderaars liefdevol in beeld. Hij neemt ons mee in zijn films en in zijn visie: verwondering en verhalen zijn wegen naar verandering. Rik laat de transformatie van rups tot vlinder zien. “We kennen het verhaal allemaal, maar laten we het blijven vertellen.”
“Op weg naar groei vreet de rups grote hoeveelheden groen weg. Klinkt dat bekend? Als de rups is volgevreten, wikkelt hij zich in en hangt aan een zijden draadje. Zijn wij daar nu? Dat zou mooi zijn, want dat betekent dat er ook voor ons een andere levenswijze aan komt. Wonderlijk zo’n transformatie, want met hetzelfde dna geeft de vlinder meer aan het ecosysteem dan als rups. Kunnen wij mensen ook zo’n transformatie ondergaan?”
“We zitten vast in een systeem dat we zelf hebben bedacht, dus kunnen we dat systeem ook zelf veranderen. En dat kan met verhalen. Vertel je verhaal van verwondering aan alle mensen om je heen. Het is het begin van de verandering.”
Rik drukt ons op het hart: “Geniet ook tijdens het waarnemen. Ga eens op je rug in het gras liggen en verwonder je. De challenge laat zien dat dat prima in je eigen omgeving kan.”
Verhalen in het zonnetje
De challenge zit vol verhalen. Zo vertelt Noa Bartelds, student Yuverta mbo Helmond: “Op ons schoolplein liggen wat boomstronken, die ik heb omgegooid, nieuwsgierig naar het leven daaronder. En op de laatste zat de zeldzame neushoornkever. Ook vond ik nog een larve van deze kever, nieuw leven van deze zeldzame soort. Gewoon op ons schoolplein!”
“Drie jaar geleden toverden we een stuk van ons versteende plein om tot een groene oase”, begint Chris Oskam, docent bij middelbare school Kaj Munk College in Hoofddorp. “Met inheems groen, een vijver en stapelstenen. We waren wel nieuwsgierig; wat leeft daar allemaal?”
“Maar natuurlijk is er meer, we willen meegeven aan onze leerlingen wat biodiversiteit is. Hoe prachtig de natuur is. Zo waren er leerlingen die de verschillende verschijningsvormen van het lieveheersbeestje ontdekten.” Chris is ook van het praktische: “Met deze challenge kun je zonder roosteraanpassingen of ander geregel naar buiten met je leerlingen. En dit kan met alle klassen, je kunt altijd een link maken met het biologieprogramma. Echt een aanrader!”
Stadsafari en coderen voor insecten
Zoek je inspiratie voor volgend jaar? Denk dan eens aan een stadsafari. Heidi Kamerling, practor bij Yuverta: “Dat helpt vmbo-leerlingen om te beseffen: natuur is overal, hoe stenig de omgeving ook is. Maar ook medewerkers van Universiteit Utrecht deden de stadsafari met veel plezier.”
Bram van de Bergh, student aan WUR, tipt over workshops en excursies. “Denk breder, zodat je ook een breder publiek trekt. Zo hadden wij workshops over de kleuren van de natuur, botanisch tekenen en meditatie in de natuur. Op pad gaan rondom bepaalde soorten, werkt niet voor iedereen.”
De workshop ‘Insects and AI in the city’ is de anders-dan-anders invulling van Hogeschool Utrecht. Docent Maarten Meijer: “We wilden ook IT-studenten bereiken met deze workshop, naast studenten biologie. Het idee was dat zij gingen samenwerken aan het ontwikkelen van codes, met behulp van AI, om insecten te identificeren. Maar de opkomst was veel breder dan alleen biologen en IT’ers. Zo was er ook een student sociale geografie, een collega die aan de energietransitie werkt en een administratieve collega. Verrassend!”
Vieren
De Biodiversity Challenge draait om verbinding, verwondering en verspreiden van die verwondering. Maar we kunnen het natuurlijk toch niet laten om drie winnaars naar voren te roepen.
Çağan Abbasoğlu, student aan de Rijksuniversiteit Groningen, maakte volgens de jury de mooiste foto in de fotowedstrijd. “Een prachtig technische foto, precies op het juiste moment gemaakt. Maar vooral een foto die je laat verwonderen”, aldus de jury.
De publieksprijs van de fotowedstrijd is voor Saskia Kroezen, docent bij het Kaj Munk College. De jury onderschrijft de keuze van het publiek: “Je kijkt gewoon naar een verhaaltje: het gaat over houvast, maar ook over de schoonheid van de meest gewone planten en dieren.”
Tot slot was daar topspeurder van de challenge Jeroen Breidenbach van Van Hall Larenstein Leeuwarden. Hij deed maar liefst 1163 waarnemingen. Zijn nuchtere commentaar? “Het is gewoon mijn passie.”
